O‘zbekistonda kompaniyani STIR orqali qanday tekshirish mumkin: 2026-yil uchun to‘liq algoritm

Yirik to‘lovni amalga oshirish yoki shartnoma tuzishdan oldin bo‘lajak hamkor yoki sotuvchi haqidagi ma’lumotlarni aniqlashtirib olish hech qachon ortiqcha bo‘lmaydi. Bunday tekshiruv uchun faqat kompaniya nomining o‘zi yetarli emas: tijorat nomi yuridik nomdan farq qilishi mumkin. Bundan tashqari, turli tashkilotlarda o‘xshash nomlar uchrab turadi. Eng maqbul variant — kompaniyani STIR orqali tekshirish, chunki bu qidiruvni aniqroq amalga oshirish imkonini beradi.

iHamkor orqali yuridik shaxsni topish va kontragentni dastlabki baholash uchun zarur ma’lumotlarni onlayn tarzda olish mumkin. Platformada Soliq qo‘mitasining ta’sischilar, moliyaviy ko‘rsatkichlar, tekshiruvlar va to‘lovlar haqidagi rasmiy ma’lumotlari taqdim etiladi. Shu sababli vazifa faqat kompaniya mavjudligini tasdiqlash bilangina cheklanmaydi, balki bitim oldidan asosiy ma’lumotlarni o‘zaro solishtirishni ham o‘z ichiga oladi. Bunday tekshiruvni qanday o‘tkazish haqida ushbu maqolada batafsil tushuntiramiz.

Kompaniyani STIR orqali qanday topish va asosiy ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlarini tekshirish

Tekshiruvni STIRdan boshlang. Faqat nomdan emas, balki identifikatsiya raqamidan foydalanish aniqroq ma’lumot olish imkonini beradi. iHamkor platformasining qidiruv satriga kompaniyaning STIRi yoki tashkilot nomini kiritish mumkin. Kompaniya kartochkasida ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlari aks etadi va ularni shartnoma yoki hisob-fakturadagi rekvizitlar bilan solishtirish qulay.

Nimalarni tekshirish kerak? Kompaniyani STIR orqali tekshirish o‘xshash nomga ega tashkilotlarni adashtirish xavfini kamaytiradi. Shu sababli birinchi navbatda quyidagi ma’lumotlarga e’tibor qaratish kerak:

• to‘liq nomi;

• tashkilotning holati;

• ro‘yxatdan o‘tgan sana;

• yuridik manzil;

• asosiy faoliyat turi.

Kompaniyani STIR bo‘yicha qidirishda kartochkadagi ma’lumotlarni kontragent rekvizitlari bilan solishtirish muhim. Masalan, yetkazib beruvchi o‘zini faol savdo kompaniyasi sifatida tanishtirsa, biroq kartochkada boshqa faoliyat yo‘nalishi yoki tugatilish alomatlari ko‘rsatilgan bo‘lsa, to‘lov yoki shartnoma imzolashdan oldin vaziyatga aniqlik kiritish maqsadga muvofiq.

Shuni ham ta’kidlash kerakki, iHamkorning qulay tomoni — asosiy ma’lumotlarning barchasi tashkilot kartochkasida jamlangan. Biroq ayrim elektron xizmatlardan foydalanish uchun YIDXPga ham murojaat qilish talab etilishi mumkin. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali ma’muriy jarayonlar uchun mo‘ljallangan bo‘lib, unda yuridik shaxslar bilan bog‘liq xizmatlar ham mavjud.

Bitim oldidan kontragentni qanday tekshirish kerak: ta’sischilar, rahbar va moliyaviy ko‘rsatkichlar

Kompaniyaning ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlari bilan tanishish — tekshiruvning faqat birinchi bosqichi. Kontragentni STIR orqali batafsil tekshirish uchun rahbar, ta’sischilar va moliyaviy ma’lumotlarga o‘ting. Tashkilotga kim rahbarlik qilayotgani, ta’sischilar tarkibiga kimlar kirishi va e’lon qilingan faoliyat kelajakdagi shartnoma predmetiga mos kelishini tekshiring. Masalan, kompaniya uskunalar yetkazib berishni taklif qilsa-yu, uning faoliyat yo‘nalishi bu sohaga umuman bog‘liq bo‘lmasa, qo‘shimcha savollar berish kerak bo‘ladi.

Ushbu bosqichda bir nechta ma’lumotlar guruhini bir vaqtning o‘zida tekshirish tavsiya etiladi:

• rahbar va uning F.I.Sh.;

• ta’sischilar va ularning ulushlari;

• moliyaviy ko‘rsatkichlar;

• tekshiruvlar va fiskal ko‘rsatkichlar haqidagi ma’lumotlar;

• ro‘yxatdan o‘tish ma’lumotlaridagi o‘zgarishlar;

• mavjud qarzdorlik haqidagi ochiq ma’lumotlar.

Alohida bir ko‘rsatkichning o‘zi kompaniyaning ishonchliligini yoki xavf darajasini isbotlamaydi. Masalan, yaqinda tashkil etilgan kompaniyada tushumning kichik bo‘lishi tabiiy holat bo‘lishi mumkin, ma’lum bir sanadagi qarzdorlikning yo‘qligi esa imzo qo‘yuvchi shaxs vakolatlarini va shartnoma shartlarini tekshirish o‘rnini bosa olmaydi.

Shu sababli yuridik shaxsning qarzdorligini real tekshirish uchun ma’lumotlar yangilangan sanaga ham e’tibor qaratish zarur. iHamkor kartochkasida tegishli yangilanish sanasi ko‘rsatilishi mumkin, ayrim funksiyalar bo‘yicha eng so‘nggi ma’lumotlarni olish esa avtorizatsiyadan so‘ng mavjud bo‘ladi.

O‘zbekistonda yuridik shaxsni tekshirish: ma’lumotlar savol tug‘dirsa nima qilish kerak

Manzil, nom, ta’sischilar yoki rahbariyatdagi tafovutlar har doim ham muammo borligini anglatmaydi. Avvalo kontragentdan o‘zgarish sababini tushuntirishni so‘rang va ma’lumotlarni uning hujjatlari bilan solishtiring. Yaqinda qayta ro‘yxatdan o‘tgan kompaniyalarga ayniqsa diqqat bilan yondashish kerak.

Yakuniy qaror qabul qilishdan oldin quyidagi qisqa chek-listdan foydalanishni tavsiya etamiz:

1. STIR va shartnoma rekvizitlarini solishtirish.

2. Kompaniya nomi va joylashuvini tekshirish.

3. Hujjatni imzolovchi shaxs vakolatlarini aniqlashtirish.

4. Moliyaviy va fiskal ko‘rsatkichlarni o‘rganish.

5. To‘lovdan oldin qidiruvni takroran amalga oshirish.

6. Ko‘chirma yoki tekshiruv natijalarini saqlab qo‘yish.

Aniq ro‘yxatdan o‘tish faktini tasdiqlash uchun rasmiy davlat manbasi kerak bo‘ladi. Tekshiruv jarayonining o‘zini esa iHamkorda boshlash mumkin: ma’lumotnoma yuridik shaxslar bo‘yicha yagona qidiruvdan foydalanish imkonini beradi, ma’lumotlar esa tuzilgan kartochka ko‘rinishida jamlangan. Saytda kompaniyani hamkorlik boshlanishidan oldin o‘rganishga yordam beradigan boshqa ma’lumotlar ham mavjud.

Yana bir muhim jihat: uzoq muddatli hamkorlikda yuridik shaxsni faqat bir marta tekshirish yetarli bo‘lmaydi. Rahbar, joylashuv, ta’sischilar va moliyaviy ko‘rsatkichlar vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishi mumkin. Shu sababli takroriy tekshiruv nafaqat birinchi bitimdan oldin, balki rekvizitlar o‘zgarganda yoki kontragent bo‘yicha savollar paydo bo‘lganda ham maqsadga muvofiq.

Shunday qilib, tadbirkor avval hamkorni aniq identifikatsiya qiladi, keyin ma’lumotlarni o‘zaro solishtiradi va shundan so‘ng tijorat qarorini qabul qiladi. Davlat xizmatlaridan foydalanish uchun tegishli tizimning shaxsiy kabinetiga kirish mumkin, iHamkor esa biznes haqidagi ma’lumotlarni dastlabki tahlil qilish vositasi sifatida qo‘llanilishi mumkin.